Bu yılki Noel zamanı Estonya ziyaretimizde Tallinn’e 1½ saat uzaklıktaki Rakvere kasabasına gittik. Öncelikle buradaki Türk şehitliğini görmek istiyorduk. Şehitlik, Tõrma kabristanın içinde yer alıyor (Google Maps’te burada). Tallinn Büyükelçiliği tarafından restore edilmiş ve 2008’de ziyarete açılmış. Çevresinde Tatarların mezarları var, mezartaşlarından belli oluyor.
#tarih dergisinden Serhan Güngör’ün makalesine göre buradaki şehitler 1877-1878 Türk-Rus Savaşı’nda esir düşmüş:
Türkiye’den yaklaşık 4 bin km. uzaklıktaki Estonya’da, bundan 142 yıl önceki Osmanlı-Rus Savaşı’nda (93 Harbi) esir düşen ve Ruslar tarafından götürüldükleri esir kampında şehit olanlar yatıyor. 2008’de Rakvere kasabasında açılan şehitlikteki insanlarımızdan sadece ikisinin kimliği tespit edilebilmiş: Hasan Süleyman ve Mehmet Ödemiş. […] Savaşı takip eden yaklaşık 15 ay boyunca Rus Çarlığı’nın çeşitli bölgelerinde esir hayatı yaşayan bu askerlerin gündelik hayatı, iaşesi, ulaşımı ve memlekete iade işlemleri, 1877’de yürürlüğe giren 62 maddelik uluslararası Rus Esir Hukuku tüzüğüne göre idare edilmiş. […] Geniş Rus coğrafyasına dağılan Türk esirlerin bir kısmı (yaklaşık 430 asker) Estonya’nın güneyindeki Pärnu şehrine gelmiş; daha sonra yürüyerek kuzeyde bulunan Rakvere’ye Temmuz 1878’de varmışlar. Plevne-Pärnu arası 2648 km ve Pärnu-Rakvere arası da 177 km!
Bu şehitliği gelip görmek isteyişimin en önemli sebebi sanırım Güngör’ün bahsettiği uzaklıklar. Yunanistan, Arap ülkeleri gibi eski Osmanlı topraklarındakiler bu kadar ilgimi çekmez ama binlerce kilometre ötede, Türkiye’ye komşu bile olmamış bir yerde Türk şehitliği görmek ilgi çekiyor ve duygulandırıyor.
Şehitlik’ten sonra Rakvere’ye gittik, bu küçük kasabada biraz gezdik. Ortaçağ’dan kalma Rakvere Kalesi‘ni gördük, 12 Kuud lokantasında çok güzel Rus yemekleri yedik, Pihlaka pastanesinde kahve içtik. Günübirlik gittiğimize değdi.
Fin Kültürü ve Ahlâk Bilgisi 
Yorum yazın