Şüpheciler inkâra gitmez. Kuşku duymak, olumsuz olmak ve reddetmek her şeyi inkâr etmek demek değildir. Şüphe etmek, körü körüne kabul etmemek, doğrulamadan kabul etmemek demektir. Şüpheciler tarihî ve hukuki belgelerin geçerliliğini, tanıklığın doğruluğunu kontrol ederler.
Sütçülerin ve fırıncıların iyi niyetini kontrol ederler. Altının saflığını da… Ve incelemeden sonra nesnelerin ve insanların değerine ikna olurlarsa onları kabul ederler, reddetmezler. Yani Descartes her şeyi inkâr etmeyi değil, her şeyi ‘sıkı bir inceleme’ ile kabul etmeyi öğretti. Saf gerçeği, saf iyiyi, saf mantığı severdi. Bilinçli veya bilinçsiz bir yalana başvurmadan.
—Grigori Petrov, Beyaz Zambaklar Ülkesinde. Çeviren: Ayser Ali

Yorum yazın